poniedziałek, 15 kwietnia 2019

Zachowanie rodziny współmałżonka jako przyczyna rozwodu w świetle orzecznictwa sądów

Sąd, orzekając rozwód stron, winien zbadać przyczynę rozkładu pożycia.



Przyczyna rozkładu pożycia, stanowiącego powód orzeczenia rozwodu, może tkwić także w niewłaściwym zachowaniu rodziny współmałżonka, przejawiającym się w takich działaniach jak przykładowo agresja słowna, „wtrącanie się” w sprawy małżeńskie, pomawianie czy nawet przemoc fizyczna. Dotyczy to w sprawach rozwodowych nie tylko, wbrew obiegowej opinii, działań teściów, ale też bardzo często działań dzieci z poprzednich związków, a nawet rodzeństwa współmałżonka. 

Sąd Najwyższy uznał, iż rozkład małżeństwa spowodowany tą przyczyną może mieć charakter zawiniony lub niezawiniony przez współmałżonka, w zależności od tego, czy swoim zachowaniem przyczynił się do takiego niewłaściwego zachowania rodziny, np. gdy moralnie zaniedbywał swoje dzieci z pierwszego małżeństwa, co powodowało konflikt rodzinny (tak Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 3 maja 1955 roku, II CR 1221/54). 

Przy okazji warto zwrócić uwagę także na inny aspekt tego zjawiska, a mianowicie, czy nasi rodzice są dobrymi świadkami w sprawie o rozwód. Na pewno czasem nie mamy innego wyboru – gdy babcia opiekuje się na co dzień dziećmi, wiadomo co do zasady, że powinna zeznawać jako świadek w zakresie sytuacji rodzinno – opiekuńczej małoletnich dzieci stron. Natomiast dziadkowe z reguły wypadają mało wiarygodnie w oczach sądu, gdy zeznają w zakresie przyczyn rozkładu pożycia między małżonkami.

W sprawach indywidualnych prosimy o kontakt telefoniczny z Kancelarią (+ 22 525 84 44) lub mailowy: office@zdanowiczlegal.pl

Aleksandra Dalecka
adwokat
Kontakt: blog@zdanowiczlegal.pl 

wtorek, 19 marca 2019

Czy sąd w postępowaniu o rozwód orzeknie w sprawie wspólnych środków na koncie?

W sprawie o rozwód sąd może dokonać podziału majątku wspólnego, w tym również środków finansowych zgromadzonych przez małżonków w banku, ale tylko wtedy, gdy złożony został taki wniosek przez co najmniej jednego z małżonków, a przeprowadzenie podziału majątku nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu (art. 58 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). W praktyce sądy rozwodowe rzadko dokonują takiego podziału, chyba że jest zgoda współmałżonków co do składu majątku wspólnego oraz sposobu jego podziału.


Warto nadmienić, że sąd rozwodowy, o ile w ogóle zajmować się będzie podziałem majątku, to dotyczyć to będzie wyłącznie majątku wspólnego. Przedmiotem podziału będą zatem wspólne środki finansowe zgromadzone w banku, o ile małżonkowie pozostają we wspólności majątkowej i o ile środki te stanowią majątek wspólny. Należy przede wszystkim pamiętać, iż zgodnie z art. 31 ust. 2 pkt. 1 i 2) Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego do majątku wspólnego należą: pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej małżonków, a także dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków. Sprawy związane z rozliczeniem w ramach podziału środków zgromadzonych na rachunku bankowym bywają trudne i nieraz warto skonsultować się w tym zakresie z adwokatem lub radcą prawnym. 

Dopuszczalny jest częściowy dział majątku wspólnego (art. 46 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w zw. z art. 1038 Kodeksu cywilnego), zatem teoretycznie sąd rozwodowy mógłby dokonać podziału samych środków na rachunku bankowym, w praktyce jednak taki podział najczęściej dotyczy głównego składnika majątku stron, jakim jest dom czy mieszkanie. 

Zachęcamy do kontaktu z Kancelarią Zdanowicz i Wspólnicy w celu uzyskania pomocy prawnej również w zakresie podziału majątku wspólnego przy rozwodzie. 

Aleksandra Dalecka
adwokat
Kancelaria Zdanowicz i Wspólnicy
Kontakt: blog@zdanowiczlegal.pl

czwartek, 21 lutego 2019

Po co się orzeka w sprawie o rozwód o osobie winnej rozkładu pożycia?

Orzekanie o osobie winnej rozkładu pożycia w sprawie o rozwód jest zasadą w postępowaniu rozwodowym. Tylko wtedy, gdy zgodnie żądają tego oboje małżonkowie, sąd zaniecha orzekania w rozwodzie o winie (art. 57 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Obecnie ok. 3/4 postępowań rozwodowych w Polsce odbywa się bez orzekania o winie. 



Orzekanie o winie w postępowaniu rozwodowym ma w pierwszej kolejności zadośćuczynić poczuciu sprawiedliwości. Częstokroć rozwodzącym się małżonkom zależy na orzeczeniu o winie dla własnej satysfakcji, czy w celu okazania orzeczenia osobom trzecim, zwykle rodzinie. Niestety proces o rozwód z orzekaniem o winie nie jest postępowaniem krótkim, ze względu na konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, w tym z reguły przesłuchiwania świadków. Proces taki może być też niezwykle bolesny dla obu stron, gdyż w sądzie ujawniane są bardzo intymne szczegóły ich pożycia. Dlatego nierzadko zdarza się, że strony, który początkowo były zdeterminowane by otrzymać rozwód z orzeczeniem winy współmałżonka, po kolejnych rozprawach decydują się na przekształcenie pozwu i rozwód za porozumieniem stron - bez orzekania o winie.

Orzekanie o winie potrzebne jest w istocie, gdy jedna ze stron żąda alimentów do rozwodzącego się małżonka na siebie. Zakres i zasadność tych alimentów zależy bowiem również od ustalenia winy w rozkładzie pożycia, o czym szerzej traktuje art. 60 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Mianowicie, małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego. Jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku. Obowiązek dostarczania środków utrzymania małżonkowi rozwiedzionemu wygasa w razie zawarcia przez tego małżonka nowego małżeństwa. Jednakże gdy zobowiązanym jest małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia, obowiązek ten wygasa także z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu, chyba że ze względu na wyjątkowe okoliczności sąd, na żądanie uprawnionego, przedłuży wymieniony termin pięcioletni.

Należy podkreślić, że orzeczenie o winie nie ma przełożenia na obowiązek alimentacyjny względem dzieci, który istnieje, niezależnie od tego, czy dany rodzic został uznany za winnego rozkładu pożycia. 

Orzekanie o winie jest również konieczne, gdy współmałżonek nie zgadza się na rozwód. Zgodnie bowiem z art. 56 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rozwód nie jest dopuszczalny, jeżeli żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo że odmowa jego zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

W sprawach indywidualnych istnieje możliwość kontaktu z Kancelarią pod nr 48 22 525 84 44 lub na adres e-mail: office@zdanowiczlegal.pl

Aleksandra Dalecka
adwokat
Kontakt: blog@zdanowiczlegal.pl

czwartek, 14 lutego 2019

Alimenty w trakcie rozwodu

Zgodnie z art. 445 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego w czasie prowadzenia postępowania rozwodowego pomiędzy małżonkami nie może toczyć się odrębna sprawa o alimenty oraz o koszty utrzymania rodziny. Przepis ten jednak nie wyklucza możliwości dochodzenia tych świadczeń w postępowaniu rozwodowym. 



Nie trzeba jednak czekać aż na wyrok, by druga strona zaczęła płacić alimenty. Każda ze stron może wystąpić w trakcie postępowania rozwodowego o ustanowienie na jej rzecz zabezpieczenia kosztów utrzymania rodziny na czas trwania procesu. 

Podstawą żądania ustanowienia zabezpieczenia na czas trwania procesu rozwodowego jest art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz przepisy Kodeksu postępowania cywilnego z zakresu postępowania zabezpieczającego. Wniosek taki może być przez małżonka złożony w odrębnym piśmie lub pozwie czy odpowiedzi na pozew. Żądający zabezpieczenia jest zobowiązany do uprawdopodobnienia swojego wniosku. Do wniosku zatem należy załączyć dokumenty potwierdzające sytuację finansową, ew. zdrowotną, jak również wykazać wysokość miesięcznych wydatków. Przede wszystkim warto przygotować podpisaną tabelkę z zestawieniem miesięcznym kosztów. W takim zestawieniu, wyliczając koszty utrzymania dziecka, można umieścić nie tylko koszty bezpośrednio związane z dzieckiem (np. edukacja, zdrowie), ale też ogólne koszty utrzymania całej rodziny np. czynsz z tytułu wynajmowanego mieszkania. Na poparcie swoich żądań można złożyć: paragony, faktury, zaświadczenia lekarskie, zaświadczenia od pracodawcy lub z urzędu pracy. Ponadto, o ile posiadamy taką wiedzę, warto we wniosku wskazać pozycję finansową i osobistą małżonka, celem potwierdzenia jego możliwości pokrywania kosztów utrzymania rodziny. Sąd zażąda od obu stron PIT-ów za ostatni rok. 

Wniosek o udzielenie zabezpieczenia składa się do sądu rozwodowego. Wniosek taki nie podlega opłacie, nawet jeżeli jest składany jako odrębne pismo. Sąd powinien rozpoznać taki wniosek bez zbędnej zwłoki. Sąd wyda postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia, które każda ze stron może zaskarżyć. Postanowienie o zabezpieczeniu kosztów utrzymania rodziny jest jednak natychmiast wykonalne, o ile nie zostanie złożony skuteczny wniosek o wstrzymanie jego wykonalności w zażaleniu zobowiązanego. 

Paulina Adamczyk 
adwokat
Kontakt: blog@zdanowiczlegal.pl

poniedziałek, 4 lutego 2019

Kiedy sąd może odmówić udzielenia rozwodu?

Zgodnie z art. 56 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego sąd orzeknie rozwód na żądanie któregokolwiek z małżonków, jeśli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia. Orzecznictwo przyjęło, że na pożycie małżeńskie składają się trzy więzi - uczuciowa, fizyczna i gospodarcza. Rozkład pożycia ma zatem polegać na zaniku tych więzi, przy czym uważa się, że jeśli czasowo zanikła więź gospodarcza (z przyczyn takich jak np. wyjazd małżonka zagranicę) lub fizyczna (np. pożycie ustało ze względu na chorobę któregoś z małżonków lub w starszym wieku), rozkład pożycia nie nastąpił. Jeśli zaś między małżonkami pozostała sama więź gospodarcza przy braku więzi uczuciowej i fizycznej, rozwód może być dopuszczalny.



Jeśli między małżonkami istnieje niewymuszone pożycie seksualne, sąd nie udzieli rozwodu. W każdej sprawie o rozwód, nawet na zgodne żądanie małżonków i bez ustalania winy, sąd zada pytanie czy i kiedy ustało pożycie fizyczne między małżonkami. 

Nawet jeśli rozkład pożycia jest zupełny, sąd zobowiązany jest jeszcze zbadać, czy ma on charakter trwały, czyli czy w świetle doświadczenia życiowego nie jest możliwy powrót małżonków do siebie, gdyż wówczas nie powinien udzielić rozwodu.

Należy pamiętać, iż zgodnie z art. 56 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, mimo zupełnego i trwałego rozkładu pożycia rozwód nie jest dopuszczalny, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Należy zwrócić uwagę, iż pierwsza z negatywnych przesłanek rozwodowych dotyczy tylko wspólnych dzieci rozwodzących się stron (a więc nie pasierba czy pasierbicy, nawet, gdy opiekuje się nimi rozwodzące się małżeństwo) i tylko dzieci małoletnich. Druga przesłanka ma charakter ocenny – przykładowo sąd może odmówić rozwodu, gdy jedna ze stron jest ciężko chora i wymaga opieki

Zgodnie z art. 56 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rozwód nie jest również dopuszczalny, jeżeli żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo że odmowa jego zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Jeśli więc małżonek nie zgadza się na rozwód, musi udowodnić wyłączną winę w rozkładzie pożycia po stronie małżonka żądającego rozwodu. Sąd jednak bada też element zasad współżycia społecznego przy odmowie zgody na rozwód i może orzec rozwód mimo braku takiej zgody, np. gdy małżonek, nawet wyłącznie winny rozkładu pożycia, ma już dziecko z nowym partnerem. 


Aleksandra Dalecka
adwokat
Kontakt: blog@zdanowiczlegal.pl 

środa, 23 stycznia 2019

Kogo spłacę a jakie wierzytelności sąd umorzy w upadłości konsumenckiej?

Dłużnik, składając wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej, zadaje sobie pytanie, ile ze swoich długów będzie musiał spłacić, a jaką część zadłużenia sąd mu umorzy. Oddłużenie jest zawsze najistotniejszym powodem dla składania wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Kiedy dłużnik pozna odpowiedź na to pytanie? (o innych kwestiach związanych z upadłością konsumencką poczytasz klikając tu).



Ustalenie planu spłaty wierzycieli jest kolejnym etapem w ramach postępowania upadłościowego konsumenta. Co do zasady, warunkiem ustalenia planu spłaty jest zakończenie likwidacji majątku upadłego, co oznacza sporządzenie ostatecznego planu podziału funduszów masy upadłości. Plan podziału sporządza syndyk. Dopiero po jego prawomocnym rozstrzygnięciu plan jest zatwierdzany przez sędziego-komisarza, a następnie realizowany przez syndyka. W związku z tym, że procedura powyższa może okazać się długotrwała i nieść za sobą zmiany w planie podziału co do wielkości kwot przeznaczonych dla poszczególnych wierzycieli, plan spłat wierzycieli może być przygotowany nie wcześniej niż po prawomocnym sporządzeniu ostatecznego planu podziału składników masy upadłości. Właśnie wraz z uprawomocnieniem się planu podziału wiadomo w jakim stopniu możliwe jest zaspokojenie wierzycieli. 

Sąd w drodze postanowienia ustala plan spłaty wierzycieli działając z urzędu. W planie spłat sąd wskazuje w jakim zakresie i w jakim czasie, jednak nie dłuższym niż 36 miesięcy, upadły ma obowiązek spłacać zobowiązania, które zostały w toku postępowania upadłościowego uznane na sporządzonej liście wierzytelności a niewykonane w jego toku oraz jaka część zobowiązań upadłego, które powstały przed dniem ogłoszenia upadłości zostanie umorzona po wykonaniu planu spłaty wierzycieli. 

Zatem plan spłaty wierzycieli wyznacza się po wykonaniu ostatecznego planu oddziału bądź po zatwierdzeniu listy wierzytelności, gdy z uwagi na brak majątku plan podziału nie zostanie sporządzony. 

Ustalając plan spłaty wierzycieli sąd upadłościowy bierze pod uwagę: 

1. możliwości zarobkowe upadłego; 
2. konieczność utrzymania upadłego; 
3. konieczność utrzymania osób pozostających na utrzymaniu upadłego; 
4. potrzeby mieszkaniowe upadłego i osób pozostających na utrzymaniu upadłego; 
5. wysokość niezaspokojonych wierzytelności; 
6. realność zaspokojenia wierzytelności w przyszłości. 

Ustalając plan spłaty wierzycieli sąd powinien działać zgodnie z zasadą równego traktowania wierzycieli. Postanowienie o ustaleniu planu spłaty wierzycieli zostaje doręczone wierzycielom. Na postanowienie sądu upadłościowego co do planu spłaty przysługuje zażalenie zarówno upadłemu jak i każdemu wierzycielowi. Po uprawomocnieniu się postanowienia w przedmiocie ustalenia planu spłaty wierzycieli następuje zakończenie postępowania upadłościowego, w związku z czym jego wykonanie odbywa się poza postępowaniem. 

Podkreślić należy, iż plan spłaty wskazuje nowe terminy w jakich ma dojść do spłaty istniejących zobowiązań, które objęte zostały planem spłaty. Wcześniejsze terminy zapłaty wynikające z czynności prawnych nie są wiążące. 

KATEGORIE NALEŻNOŚCI OBJĘTYCH PLANEM SPŁATY 

Plan spłaty obejmuje trzy kategorie należności, bez rozróżnienia na należności publicznoprawne oraz prywatnoprawne. Są to: 

1. wierzytelności, które zostały ujęte na liście wierzytelności w postępowaniu upadłościowym, które nie zostały zaspokojone toku prowadzonego postępowania w związku ze sporządzonym planem podziału; 

2. wierzytelności, które powstały po ogłoszeniu upadłości osoby fizycznej i nie zostały zaspokojone w toku prowadzonego postępowania upadłościowego. Istotna jest okoliczność, że wierzytelności te podlegają zaspokojeniu w ich pełnej wysokości; 

3. należności z tytułu kosztów postępowania upadłościowego, które tymczasowo pokryte zostały przez Skarb Państwa. 

Istotne jest, że sąd upadłościowy wydając postanowienie nie musi być zgodny z wolą upadłego czy jego wierzycieli, ponieważ nie jest to umowa czy porozumienie pomiędzy upadłym a wierzycielami, a z przepisów ustawy wynika wprost, iż sąd nie jest związany stanowiskiem upadłego co do treści postanowień planu spłaty. 

Ustalenie planu spłaty wierzycieli nie narusza praw wierzyciela wobec poręczyciela upadłego oraz współdłużnika upadłego ani praw wynikających z hipoteki, zastawu, zastawu rejestrowego, zastawu skarbowego oraz hipoteki morskiej, jeśli były one ustanowione na mieniu osoby trzeciej. Ustalenie planu spłaty wierzycieli i umorzenie zobowiązań upadłego jest skuteczne również w stosunkach pomiędzy upadłym, a poręczycielem, gwarantem i współdłużnikiem upadłego. 

UMORZENIE WIERZYTELNOŚCI 

Wraz z wykonaniem przez upadłego spłat określonych przez sąd w planie spłaty wierzycieli, sąd następnie wydaje postanowienie o stwierdzeniu wykonania planu spłaty wierzycieli i umorzeniu zobowiązań upadłego, które powstały przed dniem ogłoszenia upadłości a zostały niewykonane w wyniku wykonania planu spłaty wierzycieli. 

W drodze powyższego postanowienia nie mogą zostać umorzone wierzytelności z tytułu alimentów, rent jako odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci, orzeczonych przez sąd kar grzywny, obowiązku naprawienia szkody oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, nawiązki lub świadczenia pieniężnego orzeczonych przez sąd jako środek karny lub środek związany z poddaniem sprawcy próbie, jak również z tytułu naprawienia szkody wynikającej z przestępstwa lub wykroczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem oraz zobowiązań, których upadły umyślnie nie ujawnił, jeżeli wierzyciel nie brał udziału w postępowaniu. 

Po wydaniu postanowienie o stwierdzeniu wykonania planu spłaty wierzycieli i umorzenia zobowiązań upadłego nie jest możliwe wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec upadłego co do wierzytelności, która powstała przed dniem ustalenia planu spłaty wierzycieli z wyjątkiem wierzytelności przedstawionych powyżej, które nie ulegają umorzeniu. 

Wskazać należy, iż ustawodawca określił jeszcze jedną drogę, w ramach której dochodzi do umorzenia wierzytelności w związku z upadłością konsumencką. Sąd umorzy zobowiązania upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli, jeśli ustali, że sytuacja osobista upadłego wskazuje w oczywisty sposób, że nie byłby on zdolny do dokonania jakichkolwiek spłat w ramach planu spłaty wierzycieli. Jednakże w ten sposób nie mogą być umorzone kategorie wierzytelności wskazane powyżej. 

Anna Dudkiewicz 
prawnik
Kontakt: blog@zdanowiczlegal.pl 

Zachęcamy do kontaktu z Kancelarią Zdanowicz i Wspólnicy (e-mail: office@zdanowiczlegal.pl lub + 22 525 84 44), jeśli rozważacie Państwo swoje oddłużenie lub napotkaliście problemy w trakcie postępowania upadłościowego. Negocjujemy również indywidualne rozwiązania z wierzycielami.

piątek, 11 stycznia 2019

Co się stanie, gdy nie zrealizuję planu spłaty w upadłości konsumenckiej?


W poprzednich postach na blogu Kancelarii Zdanowicz i Wspólnicy (kliknij tu), pisaliśmy jakie są zalety i możliwości oddłużenia w postępowaniu o ogłoszenie upadłości konsumenckiej, kto może o nią wnioskować oraz czy ryzykujemy spieniężeniem naszego majątku przez sąd, jeśli złożymy taki wniosek. Dziś przyjrzymy się sytuacji, w której sąd ogłosił już upadłość konsumencką i nałożył na nas obowiązek spłaty wierzycieli w ramach tzw. planu spłaty. Zawsze może się tak zdarzyć, że z różnych przyczyn go nie zrealizujemy. Co się wówczas stanie? 

W czasie wykonywania planu spłaty upadły nie może dokonywać czynności, które mogą zmniejszyć jego majątek lub ograniczyć możliwości realizacji tego planu. Za zgodą sądu możliwe jest dokonanie danej czynności ingerującej w stan majątkowy przez upadłego, o ile przemawiają za tym uzasadnione względy np. natury życiowej lub zdrowotnej. Upadły posiada obowiązek corocznego składania sprawozdania z realizacji planu spłaty do sądu. Sprawozdanie składa się do końca kwietnia za poprzedni rok. W sprawozdaniu wskazuje osiągnięte przychody, spłacone zadłużenie oraz nabyte składniki majątkowe, do sprawozdania upadły powinien dołączyć również kopię zeznania podatkowego za poprzedni rok. 

Co zrobić gdy nie możemy się wywiązać z harmonogramu spłat? Plan spłaty może podlegać zmianie w toku jego realizacji. Sąd dokonuje zmiany planu na wniosek upadłego po wysłuchaniu wierzycieli, o ile upadły nie może wywiązać się z ustalonego harmonogramu. W takiej sytuacji sąd może przedłużyć okres spłaty na okres nie dłuższy niż 18 miesięcy. W przypadku natomiast gdy brak możliwości spłaty przez upadłego ma charakter trwały np. choroba lub sytuacja osobista, co jest niezawinione i niezależne od upadłego, sąd na wniosek upadłego, po wysłuchaniu wierzycieli, może uchylić plan spłaty wierzycieli i umorzyć niewykonane zobowiązania upadłego. W zakresie zmiany planu spłaty na postanowienie sądu I instancji przysługuje zażalenie, a na postanowienie sądu II instancji skarga kasacyjna. Plan spłaty może ulec zmianie również wówczas, gdy w trakcie jego realizacji ulegnie poprawie sytuacja upadłego z innej przyczyny niż zwiększenie się wynagrodzenia za pracę lub dochodów uzyskiwanych z osobiście wykonywanej przez upadłego działalności zarobkowej, np. gdy upadły otrzymał spadek lub darowiznę. W takim przypadku z wnioskiem o zmianę planu spłaty może wystąpić każdy z wierzycieli lub upadły, przed wydaniem postanowienia sąd wysłuchuje wierzycieli i upadłego. Na postanowienie wydane w tym trybie służy zażalenie. 

Co istotne, w przypadku, gdy upadły nie zachowuje się zgodnie z dobrymi obyczajami, czego skutkiem jest również brak realizacji planu spłaty, sąd może uchylić wskazany plan, przy czym zobowiązania upadłego wobec wierzycieli nie ulegną umorzeniu. Wskazany tryb jest swoistą sankcją za nieprawidłowe zachowanie upadłego w trakcie realizacji planu spłaty, zachodzi wówczas, gdy nie ma podstaw do zmiany planu oraz do uchylenia planu i umorzenia zobowiązań z uwagi na sytuację upadłego od niego niezawinioną i niezależną. W takim przypadku sąd orzeka z urzędu lub na wniosek wierzyciela, po wysłuchaniu wierzyciela i upadłego. Podstawami dla zastosowania wskazanego trybu są: brak złożenia sprawozdania z realizacji planu spłat, zatajenie w sprawozdaniu osiągniętych przychodów lub nabytego majątku, dokonanie czynności wobec majątku bez zgody sądu, ukrywanie majątku lub prawomocne uznanie czynności upadłego za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli. Wskazany katalog ma charakter zamknięty, przy czym należy podkreślić, że sankcja dla upadłego za nieprawidłowe działania w zakresie realizacji planu spłat jest dotkliwa, bowiem zniweczeniu podlegają skutki upadłości, tj. realizacja spłat w ramach planu i częściowa redukcja zadłużenia. Sąd ma zasadniczo podstawy do braku uchylenia planu spłat w sytuacji zaistnienia powyższych podstaw, jednak tylko wówczas, o ile uchybienie nie jest znaczne lub dalsze wykonywanie planu spłaty wierzycieli jest uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnym – związanymi z postawą i sytuacją upadłego np. wyrażoną skruchą, naprawieniem uchybienia, przedstawieniem dowodów na niezawiniony charakter danego uchybienia. 

Paulina Adamczyk – Kowalska 
adwokat 

Zachęcamy do kontaktu z Kancelarią Zdanowicz i Wspólnicy (e-mail: office@zdanowiczlegal.pl lub + 22 525 84 44), jeśli rozważacie Państwo swoje oddłużenie lub napotkaliście problemy w trakcie postępowania upadłościowego. Negocjujemy również indywidualne rozwiązania z wierzycielami.